Διπολική διαταραχή
Η διπολική διαταραχή περιλαμβάνει επεισόδια κατάθλιψης και επεισόδια μανίας ή υπομανίας, με περιόδους σταθερής διάθεσης ενδιάμεσα. Θεραπεύεται, και η έγκαιρη, σωστή διάγνωση αλλάζει το θεραπευτικό πλάνο.
Η διπολική διαταραχή είναι μια πάθηση με επεισόδια της διάθεσης. Περίοδοι κατάθλιψης εναλλάσσονται με περιόδους μανίας ή υπομανίας, όταν η ενέργεια, η δραστηριότητα και η αυτοπεποίθηση ανεβαίνουν πολύ πάνω από το συνηθισμένο επίπεδο του ανθρώπου. Ανάμεσα στα επεισόδια, πολλοί νιώθουν και λειτουργούν καλά. Επειδή συνήθως η κατάθλιψη είναι αυτή που φέρνει κάποιον στον γιατρό, η διπολική διαταραχή συχνά αντιμετωπίζεται αρχικά ως «απλή» κατάθλιψη.
Διπολική Ι, διπολική ΙΙ και το ευρύτερο φάσμα
Διπολική Ι: τουλάχιστον ένα μανιακό επεισόδιο, που διαρκεί τουλάχιστον μία εβδομάδα ή οδηγεί σε νοσηλεία, συχνά και με καταθλιπτικά επεισόδια.
Διπολική ΙΙ: τουλάχιστον ένα υπομανιακό επεισόδιο (ηπιότερο, τουλάχιστον τεσσάρων ημερών) και τουλάχιστον ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο.
Ηπιότερες μορφές, όπου οι διακυμάνσεις της διάθεσης δεν πληρούν όλα τα κριτήρια αλλά επηρεάζουν τη ζωή.
Σε έρευνα σε 61.392 ενήλικες σε 11 χώρες, ο επιπολασμός σε όλη τη ζωή ήταν 0,6% για τη διπολική Ι, 0,4% για τη διπολική ΙΙ και 2,4% για όλο το διπολικό φάσμα. Τρεις στους τέσσερις είχαν και τουλάχιστον μία ακόμη πάθηση, συνήθως αγχώδη διαταραχή, και λιγότεροι από τους μισούς είχαν λάβει θεραπεία ψυχικής υγείας [1].
Πώς μπορεί να μοιάζει η μανία και η υπομανία
πολύ μικρότερη ανάγκη για ύπνο χωρίς κούραση·
σκέψεις που τρέχουν, γρήγορη ομιλία, πήδημα από ιδέα σε ιδέα·
ασυνήθιστη αυτοπεποίθηση ή μεγαλεπήβολα σχέδια·
έξοδα, οδήγηση ή αποφάσεις που δεν ταιριάζουν στον χαρακτήρα σας·
ευερεθιστότητα, ειδικά όταν οι άλλοι σας «φρενάρουν».
Η υπομανία μπορεί να είναι ευχάριστη και παραγωγική, γι' αυτό σπάνια την αναφέρουν οι ίδιοι. Για τον λόγο αυτό ρωτάω συγκεκριμένα για περιόδους ασυνήθιστα υψηλής ενέργειας, και όχι μόνο για πεσμένη διάθεση.
Διπολική διαταραχή ή ΔΕΠΥ;
Και οι δύο μπορεί να έχουν παρορμητικότητα, διάσπαση προσοχής και ανησυχία. Η βασική διαφορά είναι το μοτίβο: η ΔΕΠΥ υπάρχει λίγο-πολύ συνεχώς από την παιδική ηλικία, ενώ η διπολική διαταραχή έρχεται σε επεισόδια, με σαφή αλλαγή από τον συνηθισμένο εαυτό. Πριν από οποιαδήποτε θεραπεία για ΔΕΠΥ, ελέγχω για υπομανία με δομημένα ερωτηματολόγια, όπως το HCL-32. Όταν υπάρχει υποψία διπολικής διαταραχής, σταθεροποιείται πρώτα η διάθεση, γιατί ορισμένες θεραπείες για ΔΕΠΥ και κατάθλιψη μπορεί να πυροδοτήσουν μανία. Διαβάστε για την αξιολόγηση της ΔΕΠΥ ενηλίκων.
Είναι η διπολική διαταραχή κληρονομική;
Τα γονίδια παίζουν μεγάλο ρόλο. Οι εκτιμήσεις της κληρονομικότητας κυμαίνονται από περίπου 58% σε μελέτη εθνικού μητρώου στη Σουηδία [2] έως περίπου 85% σε βρετανική μελέτη διδύμων [3]. Το οικογενειακό ιστορικό είναι λοιπόν σημαντικό μέρος της αξιολόγησης, αλλά δεν σημαίνει ότι ένας συγγενής θα εμφανίσει οπωσδήποτε την πάθηση.
Πώς θεραπεύεται η διπολική διαταραχή
Η θεραπεία στοχεύει να ηρεμήσει το τρέχον επεισόδιο και να προλάβει νέα. Το βρετανικό National Institute for Health and Care Excellence (NICE) συστήνει, για τη διπολική κατάθλιψη, ψυχολογική θεραπεία σχεδιασμένη ειδικά για τη διπολική διαταραχή ή θεραπεία υψηλής έντασης, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, με στενή παρακολούθηση για σημάδια μανίας. Τα φάρμακα επιλέγονται με προσοχή: τα αντικαταθλιπτικά δεν χρησιμοποιούνται μόνα τους στη διπολική διαταραχή χωρίς προστασία από τη μανία, και η μακροχρόνια θεραπεία σχεδιάζεται ώστε να μειώνει τις υποτροπές [4].
Πώς δουλεύω
Ένα σχέδιο «αν… τότε…» από την πρώτη μέρα: τι θα κάνουμε αν η διάθεση ανέβει, αν πέσει ή αν εμφανιστεί κάποια παρενέργεια.
Ξεκινάμε χαμηλά και προσαρμόζουμε σταδιακά, και όταν κάτι πρέπει να αλλάξει προτιμούμε μια στοχευμένη προσθήκη από την αντικατάσταση όλης της θεραπείας.
Τακτική παρακολούθηση με κλίμακες, ώστε οι αλλαγές να φαίνονται νωρίς, πριν γίνουν επεισόδιο.
Ο ύπνος, ο σταθερός ρυθμός της μέρας και ο περιορισμός του αλκοόλ και άλλων ουσιών είναι μέρος του πλάνου, όχι κάτι δευτερεύον.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια αμέσως
Αν υπάρχουν σκέψεις να βάλει κάποιος τέλος στη ζωή του, ή συμπεριφορά που τον θέτει σε κίνδυνο, ζητήστε βοήθεια τώρα: καλέστε την 24ωρη γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία 1018, ή το 112 / 166, ή πηγαίνετε στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων.
Συχνές ερωτήσεις
Θεραπεύεται οριστικά η διπολική διαταραχή; Είναι μακροχρόνια πάθηση, αλλά με θεραπεία πολλοί μένουν καλά για μεγάλα διαστήματα και ζουν μια γεμάτη ζωή.
Θα χρειαστώ φάρμακα για όλη μου τη ζωή; Συχνά συστήνεται μακροχρόνια θεραπεία για την πρόληψη των υποτροπών. Το πλάνο επανεξετάζεται μαζί σας με τον χρόνο, με βάση το ιστορικό και τις επιθυμίες σας.
Μπορεί να συμμετέχει η οικογένεια; Ναι, με τη συγκατάθεσή σας. Οι κοντινοί σας άνθρωποι συχνά βλέπουν τα πρώτα σημάδια ενός επεισοδίου πριν από εσάς.
Μπορώ να κάνω το ραντεβού online; Ναι, στα ελληνικά ή στα αγγλικά, από οπουδήποτε στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, όταν η online φροντίδα ταιριάζει στις κλινικές σας ανάγκες. Ορισμένες καταστάσεις χρειάζονται αξιολόγηση δια ζώσης.
Ψυχίατρος για διπολική διαταραχή στα Τρίκαλα και online: πρακτικές ερωτήσεις
Πότε χρειάζεται ψυχίατρος για πιθανή διπολική διαταραχή;
Όταν περίοδοι πεσμένης διάθεσης εναλλάσσονται με περιόδους ασυνήθιστα υψηλής ενέργειας, μικρής ανάγκης για ύπνο ή αποφάσεων που δεν σας μοιάζουν, ή όταν υπάρχει διπολική διαταραχή στην οικογένεια και έχετε περάσει επεισόδια κατάθλιψης. Διαβάστε περισσότερα: Ψυχίατρος ή ψυχολόγος;
Πώς ξεχωρίζει μια καλή περίοδος από την υπομανία;
Βοηθά μία ερώτηση: σε εκείνη την περίοδο χρειαζόσασταν πολύ λιγότερο ύπνο και παρ’ όλα αυτά νιώθατε γεμάτοι ενέργεια; Με τη συγκατάθεσή σας, ζητώ επίσης από ένα οικείο σας πρόσωπο να συμπληρώσει ερωτηματολόγια, γιατί η αυτοαναφορά δεν είναι πάντα αντικειμενική, ειδικά για περιόδους που ήταν ευχάριστες.
Μένω στη Λάρισα, την Καρδίτσα ή την Καλαμπάκα. Μπορώ να κάνω θεραπεία;
Ναι. Μπορείτε να έρθετε στο ιατρείο στα Τρίκαλα ή να κάνετε τις συνεδρίες online με βιντεοκλήση σε όλη την Ελλάδα, στα ελληνικά ή στα αγγλικά, μέσω Google Meet, WhatsApp ή Viber. Η online παρακολούθηση κάνει πιο εύκολες τις τακτικές επανεκτιμήσεις που χρειάζεται η διπολική διαταραχή. Δείτε Ψυχίατρος στα Τρίκαλα και online ψυχοθεραπεία.
Πόσο κοστίζει;
Κάθε συνεδρία κοστίζει 130 €. Το πρώτο ραντεβού διαρκεί 45 λεπτά και οι συνεδρίες παρακολούθησης 30 λεπτά. Αν μετά την αξιολόγηση αποφασίσουμε μαζί ότι χρειάζεται φάρμακο, η συνταγή εκδίδεται ηλεκτρονικά. Κλείστε ραντεβού ή καλέστε στο +30 24310 32281.
Σχετικές σελίδες
Κλείστε ραντεβού – δια ζώσης στα Τρίκαλα ή online, στα ελληνικά ή στα αγγλικά.
Πηγές
Merikangas KR, Jin R, He JP, et al. Prevalence and correlates of bipolar spectrum disorder in the World Mental Health Survey Initiative. Arch Gen Psychiatry 2011;68:241–251. https://doi.org/10.1001/archgenpsychiatry.2011.12
Song J, Bergen SE, Kuja-Halkola R, et al. Bipolar disorder and its relation to major psychiatric disorders: a family-based study in the Swedish population. Bipolar Disord 2015;17:184–193. https://doi.org/10.1111/bdi.12242
McGuffin P, Rijsdijk F, Andrew M, et al. The heritability of bipolar affective disorder and the genetic relationship to unipolar depression. Arch Gen Psychiatry 2003;60:497–502. https://doi.org/10.1001/archpsyc.60.5.497
NICE. Bipolar disorder: assessment and management (CG185). Δημοσίευση 2014, τελευταία ενημέρωση 2023. https://www.nice.org.uk/guidance/cg185
Ιατρική αποποίηση ευθύνης
Το περιεχόμενο αυτό παρέχεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστά την επαγγελματική ιατρική συμβουλή. Εάν αντιμετωπίζετε επίμονα ή σοβαρά συμπτώματα, συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.
Με μια ματιά
- Πρώτη συνεδρία: 45 λεπτά, 130 €
- Επόμενες συνεδρίες: 30 λεπτά, 130 €
- Γλώσσα: ελληνικά ή αγγλικά
- Πού: από κοντά στα Τρίκαλα (προσβάσιμο σε ΑμεΑ) ή online με βιντεοκλήση
- Πληρωμή: μετρητά, κάρτα ή ανέπαφα στο ιατρείο· ηλεκτρονικά για τα online ραντεβού
- Ωράριο (ώρα Ελλάδας): Δευτέρα–Πέμπτη 08:15–13:00 και 17:15–20:00, Παρασκευή 08:00–15:00
