Τραύμα και PTSD
Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) μπορεί να εμφανιστεί μετά από ένα τρομακτικό ή απειλητικό για τη ζωή γεγονός. Οι περισσότεροι άνθρωποι που περνούν κάτι τέτοιο συνέρχονται μόνοι τους, αλλά όταν τα συμπτώματα κρατούν πάνω από έναν μήνα και επηρεάζουν την καθημερινότητα, υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία.
Ένα ατύχημα, μια επίθεση, ο ξαφνικός θάνατος ενός κοντινού προσώπου, μια σοβαρή ασθένεια, ένας πόλεμος ή μια καταστροφή μπορεί να αφήσουν σημάδια που δεν σβήνουν με τον χρόνο. Αν η ανάμνηση επανέρχεται συνεχώς, αν αποφεύγετε μέρη και ανθρώπους που σας τη θυμίζουν, ή αν νιώθετε συνεχώς σε επιφυλακή, μια αξιολόγηση μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε τι συμβαίνει και τι βοηθά.
Τι είναι το PTSD
Το PTSD διαγιγνώσκεται όταν, μετά από ένα τραυματικό γεγονός, συμπτώματα από τέσσερις ομάδες κρατούν περισσότερο από έναν μήνα και επηρεάζουν την καθημερινότητα:
Επαναβίωση: ανεπιθύμητες αναμνήσεις, αναδρομές (flashbacks), εφιάλτες, έντονες αντιδράσεις σε ό,τι θυμίζει το γεγονός.
Αποφυγή: απομάκρυνση από σκέψεις, μέρη, ανθρώπους ή συζητήσεις που συνδέονται με το γεγονός.
Αλλαγές στις σκέψεις και στη διάθεση: ενοχή, ντροπή, αίσθηση αποκοπής, απώλεια ενδιαφέροντος, ο κόσμος μοιάζει επικίνδυνος.
Συνεχής επιφυλακή: εύκολο τρόμαγμα, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης, προβλήματα ύπνου.
Στην ταξινόμηση του ΠΟΥ υπάρχει και το σύνθετο PTSD, συνήθως μετά από μακροχρόνιο ή επαναλαμβανόμενο τραύμα, όπου σε αυτά τα συμπτώματα προστίθενται δυσκολίες με τα συναισθήματα, την εικόνα για τον εαυτό και τις σχέσεις.
Πόσο συχνό είναι
Σε έρευνες σε σχεδόν 69.000 ενήλικες σε 24 χώρες, πάνω από το 70% ανέφερε τουλάχιστον ένα τραυματικό γεγονός στη ζωή του. Σε σχετική ανάλυση σε περισσότερους από 71.000 ενήλικες, το 3,9% είχε εμφανίσει PTSD κάποια στιγμή, ποσοστό που έφτανε το 5,6% σε όσους είχαν εκτεθεί σε τραύμα. Με άλλα λόγια, οι περισσότεροι άνθρωποι συνέρχονται μετά από ένα τραυματικό γεγονός, και η εμφάνιση PTSD δεν είναι σημάδι αδυναμίας. Περίπου οι μισοί με PTSD είχαν επίμονα συμπτώματα, και μόνο περίπου οι μισοί με σοβαρό PTSD είχαν λάβει οποιαδήποτε θεραπεία.
Τι συστήνουν οι κατευθυντήριες οδηγίες
Το βρετανικό National Institute for Health and Care Excellence (NICE, οδηγία NG116, 2018) συστήνει:
τον πρώτο μήνα, για ήπια συμπτώματα, ενεργή παρακολούθηση με επανεκτίμηση μέσα σε έναν μήνα, γιατί πολλοί βελτιώνονται μόνοι τους·
όχι μία μεμονωμένη συνεδρία «αποφόρτισης» (debriefing) αμέσως μετά το γεγονός, γιατί δεν προλαμβάνει το PTSD·
τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία εστιασμένη στο τραύμα ως βασική ψυχολογική θεραπεία, και μέσα στον πρώτο μήνα όταν τα συμπτώματα είναι σημαντικά·
το EMDR (απευαισθητοποίηση και επανεπεξεργασία μέσω οφθαλμικών κινήσεων) ως εναλλακτική για τραύμα που δεν σχετίζεται με μάχη·
το φάρμακο δεν χρησιμοποιείται για την πρόληψη του PTSD, αλλά μπορεί να εξεταστεί για ενήλικες με PTSD που το προτιμούν, ή ως μέρος του πλάνου όταν συνυπάρχει κατάθλιψη ή άλλη πάθηση.
Πώς δουλεύω
πρώτα η ασφάλεια: ελέγχουμε τον ύπνο, το αλκοόλ, τον κίνδυνο και τη στήριξη που έχετε γύρω σας·
δεν χρειάζεται να περιγράψετε κάθε λεπτομέρεια του γεγονότος στην πρώτη συνεδρία· προχωράμε με ρυθμό που αντέχετε·
ψάχνω ό,τι συχνά συνυπάρχει με το PTSD, όπως κατάθλιψη, κρίσεις πανικού και αϋπνία·
ρωτάω αν οι δυσκολίες συγκέντρωσης υπήρχαν πριν από το γεγονός, γιατί η ΔΕΠΥ ενηλίκων και η υπερεπαγρύπνηση του PTSD μπορεί να μοιάζουν και θεραπεύονται διαφορετικά·
θέτουμε μετρήσιμους στόχους, όπως νύχτες ύπνου, μέρη όπου μπορείτε να ξαναπάτε και εργασίες που μπορείτε να κάνετε, και προχωράμε βήμα-βήμα·
κάνω γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) για το PTSD στο ιατρείο, δια ζώσης ή online, και συντονίζουμε τη φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι αργά αν το γεγονός έγινε πριν από χρόνια;
Όχι. Οι θεραπείες εστιασμένες στο τραύμα χρησιμοποιούνται και για γεγονότα που έγιναν πριν από πολλά χρόνια. Πολλοί ζητούν βοήθεια μόνο όταν ένα νέο στρες, μια απώλεια ή μια αλλαγή στη ζωή φέρνει πίσω τα παλιά συμπτώματα.
Πρέπει να μιλήσω με λεπτομέρειες για ό,τι συνέβη;
Όχι στην αρχή. Στην αξιολόγηση χρειαζόμαστε μια γενική εικόνα. Οι θεραπείες εστιασμένες στο τραύμα δουλεύουν με την ανάμνηση, αλλά σταδιακά και με προετοιμασία.
Μπορεί το ραντεβού να γίνει online;
Ναι, με βίντεο από οπουδήποτε στην Ελλάδα, στα ελληνικά ή στα αγγλικά, ή δια ζώσης στα Τρίκαλα.
Ψυχίατρος για τραύμα και PTSD στα Τρίκαλα και online: πρακτικές ερωτήσεις
Πότε χρειάζεται ψυχίατρος μετά από ένα τραυματικό γεγονός;
Όταν συμπτώματα όπως εφιάλτες, αναβιώσεις (flashbacks), αποφυγή ή συνεχής επιφυλακή κρατούν πάνω από έναν μήνα, ή νωρίτερα αν είναι έντονα ή αν δεν νιώθετε ασφαλείς. Αξίζει επίσης να έρθετε όταν ένα παλιό γεγονός αρχίζει ξανά να επηρεάζει τον ύπνο, τη δουλειά ή τις σχέσεις σας. Διαβάστε περισσότερα: Ψυχίατρος ή ψυχολόγος;
Νιώθω ότι θα έπρεπε να το έχω ξεπεράσει. Φταίω εγώ;
Όχι. Το να μην είστε καλά μετά από όσα ζήσατε δεν είναι αποτυχία· είναι αναμενόμενη αντίδραση. Μια ερώτηση που χρησιμοποιώ στη θεραπεία: τι θα λέγατε σε ένα παιδί που έζησε τα ίδια;
Μένω στη Λάρισα, την Καρδίτσα ή την Καλαμπάκα. Μπορώ να κάνω θεραπεία;
Ναι. Μπορείτε να έρθετε στο ιατρείο στα Τρίκαλα ή να κάνετε τις συνεδρίες online με βιντεοκλήση σε όλη την Ελλάδα, στα ελληνικά ή στα αγγλικά, μέσω Google Meet, WhatsApp ή Viber. Για πολλούς ανθρώπους, η έναρξη της θεραπείας από το σπίτι κάνει το πρώτο βήμα πιο εύκολο. Δείτε Ψυχίατρος στα Τρίκαλα και online ψυχοθεραπεία.
Πόσο κοστίζει;
Κάθε συνεδρία κοστίζει 130 €. Το πρώτο ραντεβού διαρκεί 45 λεπτά και οι συνεδρίες παρακολούθησης 30 λεπτά. Αν μετά την αξιολόγηση αποφασίσουμε μαζί ότι χρειάζεται φάρμακο, η συνταγή εκδίδεται ηλεκτρονικά. Κλείστε ραντεβού ή καλέστε στο +30 24310 32281.
Αν χρειάζεστε βοήθεια τώρα
Αν σκέφτεστε να βλάψετε τον εαυτό σας ή δεν νιώθετε ασφαλείς, καλέστε το 1018 (γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία) ή το 112. Για άλλες επείγουσες καταστάσεις μπορείτε να καλέσετε και το 166 (ΕΚΑΒ) ή να πάτε στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων νοσοκομείου.
Σχετικές σελίδες
Κλείστε ραντεβού δια ζώσης στα Τρίκαλα ή online, στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Κάθε συνεδρία κοστίζει 130 €· το πρώτο ραντεβού διαρκεί 45 λεπτά και τα επόμενα 30 λεπτά. Τηλέφωνο: 24310 32281.
Πηγές
Benjet C, et al. The epidemiology of traumatic event exposure worldwide: results from the World Mental Health Survey Consortium. Psychol Med. 2016;46:327–343. doi:10.1017/S0033291715001981
Koenen KC, et al. Posttraumatic stress disorder in the World Mental Health Surveys. Psychol Med. 2017;47:2260–2274. doi:10.1017/S0033291717000708
NICE. Post-traumatic stress disorder (NG116). 2018. nice.org.uk/guidance/ng116
Ιατρική αποποίηση ευθύνης
Το περιεχόμενο αυτό παρέχεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστά την επαγγελματική ιατρική συμβουλή. Εάν αντιμετωπίζετε επίμονα ή σοβαρά συμπτώματα, συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.
Με μια ματιά
- Πρώτη συνεδρία: 45 λεπτά, 130 €
- Επόμενες συνεδρίες: 30 λεπτά, 130 €
- Γλώσσα: ελληνικά ή αγγλικά
- Πού: από κοντά στα Τρίκαλα (προσβάσιμο σε ΑμεΑ) ή online με βιντεοκλήση
- Πληρωμή: μετρητά, κάρτα ή ανέπαφα στο ιατρείο· ηλεκτρονικά για τα online ραντεβού
- Ωράριο (ώρα Ελλάδας): Δευτέρα–Πέμπτη 08:15–13:00 και 17:15–20:00, Παρασκευή 08:00–15:00
