ΔΕΠΥ για Έλληνες του εξωτερικού: τι μπορεί και τι δεν μπορεί μια online αξιολόγηση

Ελληνόφωνοι ενήλικες που ζουν στο εξωτερικό μπορούν να κλείσουν online αξιολόγηση ΔΕΠΥ στα ελληνικά, αφού το ιατρείο ελέγξει ότι ταιριάζει στην περίπτωση και στη χώρα τους. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει η αξιολόγηση από μόνη της είναι να αποφασίσει αν ο εργοδότης, το πανεπιστήμιο ή η ασφαλιστική θα δεχτούν την έκθεση, ή αν ο τοπικός γιατρός θα συνταγογραφήσει. Είναι τρία ξεχωριστά ερωτήματα με τρεις διαφορετικούς αποφασίζοντες. Αν τα κρατήσετε χωριστά, γλιτώνετε το μεγαλύτερο μέρος της απογοήτευσης.

Γιατί μετράει η γλώσσα

Η αξιολόγηση ΔΕΠΥ δεν είναι επαγγελματική συζήτηση. Σας ρωτάω για το δημοτικό, για τα λόγια των γονιών σας, για το τι γίνεται μέσα σας όταν σας διακόπτουν, για το γιατί αναβάλλετε κάτι που θέλετε να κάνετε. Τα περισσότερα από αυτά ζουν στη μητρική σας γλώσσα.

Όταν περιγράφετε την παιδική σας ηλικία σε δεύτερη γλώσσα, χάνονται συχνά οι λεπτομέρειες που μετράνε. Διαλέγετε τις λέξεις που ξέρετε καλύτερα και όχι αυτές που ταιριάζουν.

Το ιατρείο βρίσκεται στα Τρίκαλα. Οι συνεδρίες γίνονται online, στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Δεν υπάρχει φυσικό ιατρείο στις χώρες όπου ζουν οι ασθενείς.

Πολλή από την πληροφορία βρίσκεται σε καθημερινές φράσεις. «Χάνω πράγματα», «το μυαλό μου βουίζει», «τα αναβάλλω όλα»: ειπωμένες στα ελληνικά, με δικά σας λόγια, μπορεί να δείχνουν το μοτίβο πιο καθαρά από έναν κλινικό όρο που μάθατε σε δεύτερη γλώσσα.

Τρία ερωτήματα που δεν πρέπει να μπερδεύονται

1. Μπορεί να γίνει η συνεδρία; Το ιατρείο εξετάζει πού θα βρίσκεστε την ώρα της συνεδρίας, την κλινική καταλληλότητα και τις επαγγελματικές προϋποθέσεις πριν συμφωνήσει.

2. Θα γίνει δεκτή η έκθεση; Το αποφασίζει ο φορέας ή ο γιατρός που τη λαμβάνει, όχι αυτός που την έγραψε.

3. Μπορεί να συνεχιστεί η αγωγή εκεί που ζείτε; Χρειάζονται τοπικός συνταγογράφος, διαθέσιμο φάρμακο και σωστή παρακολούθηση. Η βιντεοσυνεδρία από μόνη της δεν τα εξασφαλίζει.

Μην το δείτε άσπρο-μαύρο. Αν ο τοπικός γιατρός δεν δεχτεί την έκθεση από την πρώτη μέρα, πάει χαμένη η αξιολόγηση; Συνήθως όχι: σας δίνει μια πιο καθαρή εξήγηση των δυσκολιών σας και ένα έγγραφο για να χτίσετε πάνω του.

Τι μπορεί ρεαλιστικά να κάνει μια έκθεση

Οι οδηγίες του NICE λένε ότι η ΔΕΠΥ διαγιγνώσκεται από κατάλληλα εκπαιδευμένο ειδικό, με βάση πλήρη κλινική και ψυχοκοινωνική αξιολόγηση, πλήρες αναπτυξιακό και ψυχιατρικό ιστορικό και μαρτυρίες τρίτων, και όχι μόνο από κλίμακα βαθμολόγησης [1]. Η αξιολόγηση στα Τρίκαλα βασίζεται στη δομημένη συνέντευξη DIVA-5 [11], συνήθως σε δύο συνεδρίες διάρκειας 45 λεπτών, και καταλήγει σε γραπτή έκθεση. Μια έκθεση που δείχνει τη μέθοδό της διευκολύνει έναν άλλο γιατρό να την αξιολογήσει.

Δεν δεσμεύει όμως κανέναν. Στην Αγγλία, για παράδειγμα, ένα NHS ICB εξηγεί ότι οι ιδιωτικές αξιολογήσεις μένουν εκτός της διαδρομής NHS Right to Choose και ότι οι υπηρεσίες του NHS δεν υποχρεούνται να συνταγογραφήσουν φάρμακο που προτείνει ιδιώτης, εκτός αν το αίτημα συνοδεύεται από διαγνωστική έκθεση σύμφωνη με το NICE [5].

Φάρμακα και συνταγές πέρα από τα σύνορα

Για κάθε θεραπεία αποφασίζει ο ιατρός μετά το ραντεβού· συνταγή δεν υπόσχεται ποτέ εκ των προτέρων. Δύο σημεία:

• Οι οδηγίες της ΕΕ λένε ότι η συνταγή που εκδίδεται σε μία χώρα της ΕΕ ισχύει σε όλες, αλλά εκτελείται με τους κανόνες της χώρας όπου τη χρησιμοποιείτε. Προειδοποιούν επίσης ότι ένα φάρμακο μπορεί να μην είναι διαθέσιμο στο εξωτερικό και ότι η ηλεκτρονική συνταγή μπορεί να μη χρησιμοποιείται εκτός της χώρας έκδοσης [2]. Για φάρμακα που είναι ελεγχόμενες ουσίες, ρωτήστε τοπικό φαρμακοποιό ή γιατρό αν εκτελείται ξένη συνταγή στη χώρα σας.

• Η μεταφορά ελεγχόμενων φαρμάκων στα σύνορα είναι ξεχωριστό θέμα. Εντός Σένγκεν, ταξίδι έως 30 ημερών καλύπτεται με πιστοποιητικό του άρθρου 75 της Σύμβασης Εφαρμογής της Συμφωνίας Σένγκεν: το συμπληρώνει ο θεράπων ιατρός, θεωρείται πριν από το ταξίδι από την αρμόδια αρχή υγείας, ένα πιστοποιητικό ανά φάρμακο [3].

Όταν η θεραπεία τρέχει, το NICE ζητά συνέχεια φροντίδας, κοινό θεραπευτικό πλάνο και, μετά τη ρύθμιση της δόσης, συνταγογράφηση και παρακολούθηση με ρυθμίσεις κοινής φροντίδας με την πρωτοβάθμια [1]. Γι' αυτό ο τοπικός γιατρός είναι μέρος του σχεδίου, όχι πρόσθετο.

Ψυχοθεραπεία και φάρμακο είναι επιλογές που τις βάζουμε δίπλα δίπλα και αποφασίζουμε μαζί. Αν επιλεγεί φάρμακο, μιλάμε για τις παρενέργειες με χρονοδιάγραμμα και περίοδο δοκιμής, όχι με ένα μονοκόμματο ναι ή όχι.

Βρίσκεστε στην Ελλάδα και θέλετε να μάθετε πώς λειτουργεί η ηλεκτρονική συνταγή χωρίς ΑΜΚΑ; Δείτε συνταγογράφηση στην Ελλάδα χωρίς ΑΜΚΑ.

Δύο πράγματα διευκολύνουν έναν τοπικό ιατρό να συνεχίσει το σχέδιο. Πριν από φάρμακο για ΔΕΠΥ γίνεται προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος, και τα αποτελέσματά του σας ακολουθούν. Και το σχέδιο γράφεται από την αρχή ως «αν… τότε…»: έναρξη χαμηλά, σταδιακή προσαρμογή, και συμφωνία για το τι γίνεται αν εμφανιστεί παρενέργεια ή αν το όφελος δεν είναι αρκετό.

Γερμανία

Η Γερμανία ανήκει στη Σένγκεν, οπότε το πιστοποιητικό του άρθρου 75 ισχύει για τη μεταφορά ελεγχόμενων φαρμάκων εντός Σένγκεν έως 30 ημέρες. Η γερμανική ομοσπονδιακή υπηρεσία οπίου σημειώνει ότι τα φάρμακα αυτά μπορεί να τα μεταφέρει μόνο το πρόσωπο για το οποίο συνταγογραφήθηκαν [3]. Για χρόνους αναμονής, κάλυψη από τη δημόσια ασφάλιση και το ποιος μπορεί να ξεκινήσει αγωγή, ρωτήστε την Krankenkasse και τον Hausarzt σας πριν αποφασίσετε.

Ηνωμένο Βασίλειο

Ο Δρ. Μυλωνάς δεν είναι πάροχος του NHS και δεν συνταγογραφεί στο Ηνωμένο Βασίλειο· τη συνέχεια της αγωγής την αναλαμβάνει συνταγογράφος του ΗΒ.

• NHS Right to Choose (Αγγλία): σας παραπέμπει ο GP σας, η παραπομπή πρέπει να είναι μη επείγουσα, κλινικά ενδεδειγμένη και για πρώτο ραντεβού σε νέο επεισόδιο φροντίδας, και ο πάροχος να έχει σύμβαση με το NHS. Δεν ισχύει αν ήδη λαμβάνετε φροντίδα για την ίδια πάθηση [5].

• Είσοδος φαρμάκων στο ΗΒ: στις χειραποσκευές· ποσότητα έως 3 μηνών· επιστολή του συνταγογράφου (όνομά σας, ημερομηνίες ταξιδιού, φάρμακα με ποσότητες και περιεκτικότητες, υπογραφή). Για μεγαλύτερη διαμονή, ζητήστε βρετανική συνταγή [4]. Το ΗΒ είναι εκτός του συστήματος πιστοποιητικού Σένγκεν.

Οι αναμονές διαφέρουν ανά περιοχή. Ο μόνος αξιόπιστος αριθμός είναι της δικής σας τοπικής υπηρεσίας.

Ολλανδία

• Ο huisarts μπορεί να σας παραπέμψει στο GGZ (ειδική ψυχική υγεία). Μέσα στο GGZ οι μεταφορές μεταξύ παρόχων δεν χρειάζονται νέα παραπομπή [6].

• Η επίσημη προσδοκία είναι πρώτη συζήτηση εντός 4 εβδομάδων και θεραπεία εντός 10 εβδομάδων από την πρώτη επαφή. Αν περιμένετε περισσότερο, το αναφέρετε στον ασφαλιστή σας, που έχει καθήκον να οργανώσει τη φροντίδα ή να αποζημιώσει μη συμβεβλημένο πάροχο [7]. Στην πράξη η ρυθμιστική αρχή αναφέρει ότι η πρόσβαση στην ψυχική υγεία βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση [8].

Για το κόστος της αξιολόγησης και την ετήσια απαλλαγή (eigen risico), ρωτήστε τον ασφαλιστή σας.

Βέλγιο

Σύμφωνα με βελγική ιστοσελίδα διαδρομής φροντίδας για τη ΔΕΠΥ, η αποζημίωση φαρμάκου ΔΕΠΥ ισχύει από 6 έως 17 ετών, με βεβαίωση (παιδο)ψυχιάτρου ή νευρολόγου, και σταματά μετά τα 18 [9]. Δεν είναι επίσημη πηγή και δεν έχει ημερομηνία. Ελέγξτε με το ταμείο σας ή το RIZIV/INAMI πριν προγραμματίσετε. Αν το κόστος του φαρμάκου πέφτει στον ίδιο τον ασθενή, αξίζει να ρωτήσετε νωρίς ποιες μη φαρμακευτικές επιλογές υπάρχουν.

Ελβετία

Η Ελβετία ανήκει στη Σένγκεν αλλά όχι στην ΕΕ. Η ομοσπονδιακή υπηρεσία υγείας αναφέρει ότι η τυπική ετήσια franchise για ενήλικες είναι 300 CHF, και ακολουθεί συμμετοχή 10% έως 700 CHF τον χρόνο [10]. Ρωτήστε πρώτα τον ασφαλιστή σας αν καλύπτεται η αξιολόγηση και αν ο πάροχος είναι αναγνωρισμένος.

Περιμένετε τοπικό ραντεβού;

Η παθητική αναμονή είναι αυτό που κοστίζει περισσότερο. Η δράση προηγείται της διάθεσης. Δεν χρειάζεται να νιώθετε έτοιμοι για να ξεκινήσετε. Διαλέξτε ένα μικρό βήμα αυτή την εβδομάδα: γράψτε τρία πραγματικά παραδείγματα δυσκολιών· σημειώστε πώς πήγαινε το σχολείο· ρωτήστε ένα άτομο που σας ξέρει από παιδί τι θυμάται. Η αποφυγή κρατά το πρόβλημα ζωντανό, επειδή κάθε αναβολή κάνει την επόμενη εργασία πιο βαριά. Τα μικρά, συγκεκριμένα βήματα σπάνε αυτόν τον κύκλο.

Πότε ζητάμε αξιολόγηση; Όταν οι δυσκολίες εμποδίζουν συστηματικά τη δουλειά, τις σχέσεις ή την καθημερινή λειτουργικότητα, όχι απλώς όταν υπάρχει δυσφορία. Αν διστάζετε, το δωρεάν τεστ ASRS μπορεί να βοηθήσει να αποφασίσετε. Δεν κάνει διάγνωση.

Πριν κλείσετε

• Πού θα βρίσκεστε στη συνεδρία; Αναφέρετε χώρα και τοπική ώρα (προσοχή στις αλλαγές θερινής ώρας).

• Χρειάζεστε έκθεση για συγκεκριμένο φορέα; Ζητήστε πρώτα τις απαιτήσεις του.

• Έχετε ήδη διάγνωση ή αγωγή; Κρατήστε προηγούμενες εκθέσεις και λίστα τρέχουσας αγωγής.

• Αποφύγετε αναλυτικό ιατρικό ιστορικό σε απλό email.

Η αξιολόγηση είναι συνήθως δύο συνεδρίες διάρκειας 45 λεπτών, των 130 € η καθεμία· σύνθετο ιστορικό μπορεί να χρειαστεί περισσότερες. Κλείστε ραντεβού · ΔΕΠΥ ενηλίκων · Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση · Πώς να προετοιμαστείτε.

Ενημερωτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την ατομική κλινική αξιολόγηση. Σε άμεσο κίνδυνο καλέστε τον τοπικό αριθμό έκτακτης ανάγκης (112 στην ΕΕ).

Πηγές

1. NICE NG87, ADHD: diagnosis and management (έκδοση 14/3/2018, ενημέρωση 13/9/2019), συστάσεις 1.3.1, 1.3.2, 1.5.1, 1.5.2, 1.7.29, 1.8.1: nice.org.uk/guidance/ng87/chapter/recommendations (διαβάστηκε 29/10/2026)

2. Your Europe, Presenting a prescription in another EU country (last checked 09/10/2025): europa.eu/youreurope/…/prescriptions

3. BfArM Bundesopiumstelle, Travelling with narcotic drugs (χωρίς ημερομηνία στη σελίδα· διαβάστηκε 29/10/2026): bfarm.de

4. GOV.UK, Travelling with controlled drugs (ένδειξη ενημέρωσης 27/10/2026): gov.uk/travelling-controlled-drugs

5. NHS Surrey Heartlands ICB, Right to Choose for mental health care (διαβάστηκε 29/10/2026): surreysussex.icb.nhs.uk

6. Rijksoverheid, Psychische hulp door huisarts of andere zorgaanbieders binnen ggz (τροποποίηση 13/8/2026): rijksoverheid.nl

7. Rijksoverheid, Krijg ik te maken met wachttijden als ik zorg nodig heb? (τροποποίηση 24/9/2026): rijksoverheid.nl

8. Nederlandse Zorgautoriteit, Toegang tot geestelijke gezondheidszorg verder onder druk (22/7/2025): nza.nl

9. ADHD-traject (Βέλγιο), Terugbetalingsvoorwaarden medicatie, χωρίς ημερομηνία, μη επίσημη πηγή: adhd-traject.be

10. Bundesamt für Gesundheit BAG, Kostenbeteiligung für in der Schweiz wohnhafte Versicherte (χωρίς ημερομηνία): bag.admin.ch

11. DIVA Foundation, DIVA (δομημένη διαγνωστική συνέντευξη για ΔΕΠΥ ενηλίκων): divacenter.eu (διαβάστηκε 29/10/2026)