Πώς να προετοιμαστείτε για αξιολόγηση ΔΕΠΥ ενηλίκων στην Ελλάδα

Σύντομη απάντηση

Δεν χρειάζεστε διάγνωση, σχολικό έγγραφο ή τέλεια μνήμη για να ξεκινήσετε. Καλή προετοιμασία είναι σύντομες, ειλικρινείς σημειώσεις για πραγματικές καταστάσεις, η λίστα των φαρμάκων σας και τυχόν παλιές γνωματεύσεις, και τρεις ερωτήσεις για το τέλος του ραντεβού. Στο ιατρείο, η αξιολόγηση γίνεται συνήθως σε δύο ραντεβού των 45 λεπτών, με 130 € το καθένα (260 € συνολικά). Χρησιμοποιεί δομημένη συνέντευξη (DIVA-5) και ολοκληρώνεται με σαφές συμπέρασμα και γραπτό πόρισμα στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Μπορείτε να εξεταστείτε στα Τρίκαλα ή με βιντεοκλήση από οπουδήποτε στην Ελλάδα. Ένα σύνθετο ιστορικό μπορεί να χρειαστεί και επιπλέον συνεδρία.

Τι λένε συχνά οι ασθενείς

Το συνηθέστερο που ακούω από ενήλικες με ΔΕΠΥ είναι: «Το σκεφτόμουν καιρό, αλλά ήμουν πολύ αγχωμένος. Δεν ήξερα πού θα οδηγούσε όλο αυτό ή αν ήθελα να ακούσω ότι πάσχω από κάτι». Αν νιώθετε έτσι, δεν είστε μόνοι και είναι φυσιολογικός λόγος να περιμένει κανείς.

Μετά την ολοκλήρωση της διαγνωστικής διαδικασίας, πολλοί ρωτούν γιατί δεν το έκαναν χρόνια νωρίτερα. Μετά την έναρξη της θεραπείας, κάποιοι στενοχωριούνται για την ταλαιπωρία που θα μπορούσαν να είχαν γλιτώσει και τα βάζουν πολύ με τον εαυτό τους. Στην πραγματικότητα δεν φταίνε. Η ματιά προς τα πίσω είναι κατανοητή, αλλά δεν αλλάζει όσα μπορείτε να κάνετε από εδώ και πέρα. — Δρ. Γεώργιος Μυλωνάς

Τι είναι η αξιολόγηση και τι δεν είναι

Η αξιολόγηση είναι κλινική συζήτηση. Ο ιατρός ρωτά για την προσοχή, την ανησυχία/υπερκινητικότητα και την παρορμητικότητα, και για το πώς επηρέασαν τη ζωή σας: πρώτα στην παιδική ηλικία, μετά στο σχολείο ή στην πρώτη εργασία, και τώρα. Οι ερωτήσεις ακολουθούν τη δομημένη συνέντευξη DIVA-5, που βασίζεται στα κριτήρια του DSM-5 και έχει ελεγχθεί σε πολλές χώρες και γλώσσες [3]. Ένα ερωτηματολόγιο προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως το ASRS, μπορεί να βοηθήσει ως πρώτο βήμα, αλλά δεν δίνει διάγνωση και δεν χρειάζεται να το συμπληρώσετε πριν από την πρώτη επίσκεψη.

Τα πρότυπα ποιότητας για την αξιολόγηση ενηλίκων συμφωνούν στα βασικά: ημιδομημένη συνέντευξη με ανοιχτές ερωτήσεις, παραδείγματα από την πραγματική ζωή και έλεγχος για άλλες καταστάσεις που μοιάζουν ή συνυπάρχουν, όπως άγχος, χαμηλή διάθεση ή προβλήματα ύπνου [1][2]. Επειδή ο χρόνος του ραντεβού είναι περιορισμένος, οι καλές σημειώσεις βοηθούν να τον αξιοποιήσετε.

Βήμα 1: Γράψτε καταστάσεις, όχι ετικέτες

Το «αργώ πάντα» δύσκολα αξιοποιείται. Το «τον περασμένο μήνα έχασα πτήση γιατί ξεκίνησα μια δουλειά στο σπίτι και ξέχασα την ώρα» είναι πολύ πιο χρήσιμο. Για κάθε παράδειγμα γράψτε τρία πράγματα: τι έγινε, πού έγινε και ποια ήταν η συνέπεια. Σημειώστε και τι σας βοηθά και πόση προσπάθεια απαιτεί. Αν κάτι δουλεύει μόνο όταν πιέζεστε πολύ, είναι χρήσιμη πληροφορία.

Αν δεν θυμάστε καλά μια περίοδο, γράψτε ακριβώς αυτό: «δεν θυμάμαι». Μη συμπληρώνετε τα κενά με εικασίες. Και το κενό είναι πληροφορία και ο ιατρός μπορεί να δουλέψει με αυτό.

Βήμα 2: Οργανώστε την ιστορία σας σε τρία μέρη

• Παιδική ηλικία (περίπου έως 12 ετών): πώς ήσασταν στο σχολείο και στο σπίτι, τι έλεγαν δάσκαλοι ή γονείς, ακόμη κι αν θυμάστε λίγα.

• Σχολείο, σπουδές ή πρώτες δουλειές: τι ήταν εύκολο, τι δύσκολο και τι κάνατε για να τα βγάλετε πέρα.

• Το παρόν: εργασία ή σπουδές, σχέσεις, καθημερινή ρουτίνα, χρήματα, διαχείριση χρόνου.

Συμπτώματα που εμφανίζονται μόνο στην ενήλικη ζωή αξιολογούνται διαφορετικά από συμπτώματα που υπάρχουν από την παιδική ηλικία, γι' αυτό το πρώτο μέρος μετράει ακόμη κι αν είναι σύντομο.

Βήμα 3: Φέρτε όσα έχετε (και μην ανησυχείτε για όσα δεν έχετε)

• Γνωματεύσεις προηγούμενων γιατρών ή ψυχολόγων, αν υπάρχουν.

• Τρέχουσα λίστα φαρμάκων και συμπληρωμάτων, με τα ονόματα όπως είναι στο κουτί.

• Σχολικά έγγραφα ή πληροφορίες από την παιδική ηλικία, αν υπάρχουν. Ένας γονιός, σύντροφος ή αδελφός μπορεί να βοηθήσει, με τη συγκατάθεσή σας.

• Δικές σας ερωτήσεις για τα συμπτώματα και τους στόχους σας.

Ένα έγγραφο που λείπει δεν εμποδίζει από μόνο του την αξιολόγηση.

Βήμα 4: Σημειώστε ό,τι μπορεί να μοιάζει με ΔΕΠΥ

Πείτε στον ιατρό για τον ύπνο σας, πρόσφατες αλλαγές στη συγκέντρωση, άγχος ή χαμηλή διάθεση, τη σωματική σας υγεία και τη χρήση αλκοόλ, καφεΐνης ή άλλων ουσιών. Αυτά μπορούν να επηρεάσουν την προσοχή και λαμβάνονται υπόψη στην αξιολόγηση. Αν ήδη παίρνετε φάρμακο, μη το σταματήσετε και μην το αλλάξετε για να προετοιμαστείτε, εκτός αν σας το είπε ο ιατρός σας.

Βήμα 5: Αν το ραντεβού είναι με βιντεοκλήση

Ελέγξτε την κάμερα, το μικρόφωνο και τη σύνδεσή σας στο διαδίκτυο, και επιλέξτε ήσυχο δωμάτιο όπου δεν θα διακοπείτε. Έχετε δίπλα σας τη λίστα φαρμάκων, τις προηγούμενες γνωματεύσεις και τις σημειώσεις σας.

Βήμα 6: Τρεις ερωτήσεις για το τέλος

1. Ποιο είναι το συμπέρασμά σας και τι το στηρίζει;

2. Τι χρειάζεται ακόμη διευκρίνιση;

3. Ποιο είναι το επόμενο βήμα και ποιος το κάνει;

Σημειώστε τις απαντήσεις. Αν συζητηθεί φάρμακο, η απόφαση παίρνεται μετά την αξιολόγηση, ποτέ πριν.

Κόστος και διάρκεια

Τα ραντεβού είναι σε ευρώ. Η συνήθης αξιολόγηση είναι δύο ραντεβού των 45 λεπτών, με 130 € το καθένα (260 € συνολικά), στα Τρίκαλα ή με βιντεοκλήση. Το δεύτερο ραντεβού ολοκληρώνεται με συμπέρασμα και γραπτό πόρισμα στα ελληνικά ή στα αγγλικά.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζομαι διάγνωση ή παραπομπή για να κλείσω ραντεβού;

Όχι. Κλείνετε από το ημερολόγιο της αρχικής σελίδας ή τηλεφωνικά. Φέρτε παλιές γνωματεύσεις αν έχετε.

Δεν θυμάμαι πολλά από την παιδική μου ηλικία. Να ακυρώσω;

Όχι. Πολλοί ενήλικες θυμούνται λίγα. Πείτε το νωρίς στον ιατρό και συζητήστε μαζί πώς τα όρια της μνήμης επηρεάζουν την αξιολόγηση. Πληροφορίες από συγγενή ή ένα παλιό σχολικό έγγραφο βοηθούν, αλλά δεν απαιτούνται πάντα.

Πρέπει να κάνω πρώτα κάποιο online τεστ;

Όχι. Ένα τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου δείχνει αν αξίζει περαιτέρω αξιολόγηση, δεν είναι διάγνωση και δεν απαιτείται πριν από την πρώτη επίσκεψη.

Να σταματήσω τη φαρμακευτική αγωγή πριν από το ραντεβού;

Όχι, εκτός αν σας το είπε ο ιατρός σας. Φέρτε τη λίστα με όσα παίρνετε.

Μπορώ να κάνω την αξιολόγηση στα αγγλικά;

Ναι. Τα ραντεβού γίνονται στα αγγλικά ή στα ελληνικά, στα Τρίκαλα ή με βιντεοκλήση.

Θα πάρω φάρμακο μετά την αξιολόγηση;

Εξαρτάται από την αξιολόγηση. Ο ιατρός αποφασίζει μετά το ραντεβού και συζητά μαζί σας τις επιλογές. Τίποτα δεν υπόσχεται εκ των προτέρων.

Πηγές

[1] Adamou M, Arif M, Asherson P, et al. The adult ADHD assessment quality assurance standard. Front Psychiatry. 2024;15:1380410. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1380410 (PMID 39156609)

[2] Kooij JJS, Bijlenga D, Salerno L, et al. Updated European Consensus Statement on diagnosis and treatment of adult ADHD. Eur Psychiatry. 2019;56:14-34. https://doi.org/10.1016/j.eurpsy.2018.11.001 (PMID 30453134)

[3] Hong M, Kooij JJS, Kim B, et al. Validity of the Korean version of DIVA-5: a semi-structured diagnostic interview for adult ADHD. Neuropsychiatr Dis Treat. 2020;16:2371-2376. https://doi.org/10.2147/NDT.S262995 (PMID 33116536)

Το κείμενο είναι γενική ενημέρωση για ενήλικες και δεν αντικαθιστά την κλινική αξιολόγηση. Σε κρίση ή κίνδυνο καλέστε το 112 ή πηγαίνετε στα επείγοντα του πλησιέστερου νοσοκομείου.

Συγγραφέας: Δρ. Γεώργιος Μυλωνάς, Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής. Τελευταία ενημέρωση: 29 Οκτωβρίου 2026.